// Kolom links
 

 
Mannen en vrouwen

'Mannen en vrouwen' bevat artikelen over hoe zij met elkaar in relatie staan. Dat kan gaan over de verschillen tussen de seksen, seks, vaderschap versus moederschap, ouderschap, kinderopvang, scheiding, maar ook aandacht voor relaties van gelijke seksen.


'Ik geloof niet zo in ‘harmonieus scheiden’
25 januari 2005

Naar aanleiding van zijn boek
Scheiding en Ouderschap een vraaggesprek met echtscheidingbemiddelaar Pieter Vermeulen. 

Kun je ongeveer zeggen hoeveel paren die in het echt verbonden zijn gaan scheiden per jaar? En hoeveel met gezinnen?
Uit cijfers van het CBS komt naar voren dat jaarlijks tussen de 35 en 40000  huwelijken door echtscheiding worden ontbonden. Het is moeilijk te zeggen hoeveel gezinnen er jaarlijks uit elkaar gaan, maar wel is duidelijk dat ongeveer 35000 kinderen ieder jaar te maken krijgen met echtscheiding.
Er is echter ook een belangrijke categorie ongetrouwde ouders die hun relatie verbreken. Het is bijna niet te doen om goed in te schatten om hoeveel ouders en kinderen dat gaat, maar zelf heb ik het idee dat het om een aanzienlijk grote groep gaat.

Zijn er duidelijke redenen waarom mensen gaan scheiden, bijvoorbeeld overspel?
Nee. Overspel of vreemdgaan is vaak een uiting van een al langer bestaande onvrede binnen een relatie. Mensen die hun relatie verbreken hebben verschillende redenen om dat te doen. In relatietherapie wordt vaak heel lang gezocht naar redenen waardoor iemand niet gelukkig is in een relatie. In mediationgesprekken sta ik altijd stil bij de vraag waarom mensen een eind willen maken aan hun relatie. Dan blijkt vaak dat onderlinge verwachtingen tussen partners niet alleen niet zijn uitgekomen, maar ook dat er überhaupt nooit over die verwachingen is gespróken. Dan moèt het wel misgaan.
Een andere factor is dat mensen tegenwoordig een definitie van gelukkig-zijn hanteren, die zó geïnspireerd is op allerlei reclamespotjes van blije gezinnen, dat ze wel teleurgesteld moeten zijn over hun eigen gezinsleven. In het moderne gezin is geen plaats meer voor een gezonde ruzie en is er nauwelijks ruimte voor onderlinge verschillen. Het ‘feel-good’ gevoel van Centerparcs is de norm. Voldoe je daar als gezin niet aan, dan vinden partners al gauw dat er een probleem is binnen het gezin of binnen de relatie.  

Wie vragen eerder de scheiding aan: vrouwen of mannen?
In Nederland zijn dat meestal de vrouwen. Over het algemeen krijg ik de indruk dat veel mannen geen moeite hebben om een slechte relatie in stand te houden. Sommige mannen hebben liever een minder goed relatie dan géén relatie. Voor vrouwen ligt dat anders. Een relatie moet léven en er moet emotie en dynamiek in zitten. Soms krijg ik van mannen de indruk dat ze daar veel te weining oog voor hebben.

Stellen mensen met kinderen de scheiding uit?
Ja. En soms zelfs te lang. Het is natuurlijk begrijpelijk dat de beslissing om te scheiden voor kinderen hard aankomt. Maar er zijn huwelijken die uiterst negatieve gevolgen hebben op de ontwikkeling van een kind. Dat kind moet van ouders leren hoe mensen met elkaar omgaan en als ouders voortdurende een spanningsvolle, slechte relatie met elkaar hebben, moet je er niet tot in lengte van jaren mee door gaan. Beter een goede scheiding dan een slecht huwelijk.

Zou de slechte communicatie onderling de reden kunnen zijn dat mensen gaan scheiden?
De wijze waarop partners verbaal en non-verbaal met elkaar omgaan kan inderdaad een reden zijn om een relatie te verbreken. Maar achter een slechte communicatie liggen vaak dieperliggende oorzaken. 

Heeft de emancipatie van de vrouw in de laatste decennium er toegeleid dat er meer scheidingen zijn?
Ongetwijfeld. Een steviger zelfbewustzijn van de vrouw heeft invloed op een relatie. Als mannen daar niet in ‘meegroeien’  of als vrouwen hun echtgenoot niet de gelegenheid geven om zich anders in een relatie te leren opstellen, komen de verhoudingen al gauw op scherp te staan. De emancipatie van de vrouw heeft daarnaast invloed gehad op de taakverdeling binnen het gezin. Ik denk overigens het probleem in relaties meer te maken heeft met het niet-praten over die veranderde taakverdeling, dan met die verandering op zich. Taak- en rolverdeling in relaties worden te weinig met elkaar besproken, wat tot irreële verwachtingen en misverstanden leidt.  

Als ouders gaan scheiden is het dan beter om te scheiden als kinderen heel klein zijn of wanneer ze het huis uit zijn?
De vraag is: Welke prijs moeten kinderen betalen voor een slechte relatie van ouders. Dat heeft dus niets te maken met de leeftijd van de kinderen. In mijn boek leg ik uit te welke effecten een scheiding kan hebben op kinderen van verschillende leeftijden. Als je als ouders bij elkaar wilt blijven vanwege de kinderen zal dat op termijn negatief uitwerken op kinderen. 

In het begin van je boek Scheiding en Ouderschap geef je aan dat de Media een ongenuanceerd beeld schept dat scheiding slecht voor kinderen zijn, zou de media daar verandering in kunnen brengen? En op welke wijze?
Laat ik er geen doekjes om winden. Scheiding is voor kinderen en voor ouders bijna altijd een dramatische aangelegenheid. Maar als het onderwerp in de krant of op de televisie aan bod komt, dan is dat altijd in negatieve zin. Daardoor onstaat een beeld dat ouders onverantwoordelijk bezig zijn als ze gaan scheiden. Of dat kinderen altijd geslachtofferd worden. In mijn boek heb ik aangegeven dat feiten en cijfers een ander beeld laten zien, namelijk dat de meeste ouders en kinderen er na verloop van tijd weer bovenop komen, ondanks de moeilijke periode na de scheiding.
Ik zou heel graag willen dat het onderwerp scheiding en gezin op constructieve wijze op radio en televisie wordt behandeld. Er zijn een aantal programma’s waarin duidelijke opvoedingsadviezen worden gegeven. Het lijkt me wel wat om op basis van wetenschappelijk onderzoek en inzichten van deskundigen tips en adviezen te geven op radio of tv, zodat een groot publiek bereikt wordt. Over juridische en ontwikkelingspsychologische aspecten van scheiding met kinderen is maar weinig bekend.

Toch maak ik uit je boek op dat het niet makkelijk voor ouders is, en met name voor kinderen, om met kleerscheuren uit een scheiding te komen, kun je misschien in het kort verwoorden hoe je dat zou kunnen voorkomen?
Ten eerste vind ik dat alle ouders, voorafgaand aan het proces van scheiden samen, maar beter nog met een deskundige derde, over hun ouderschap moeten gaan praten. De effecten van een paar uurtjes mediation voordat ouders de echtscheidingsprocedure starten blijkt namelijk een zeer postieve uitwerking te hebben voor de toekomst. In Amerika zijn de resultaten van een twaalfjarig (!) durend onderzoek bekend gemaakt, waaruit blijkt dat de blijvende betrokkenheid en ouders en kinderen na 5 uur mediation groter is dan bij ouders die niet in mediation zijn geweest.
In Nederland heeft minister Donner voorgesteld om een ouderschapsplan, voorafgaand aan een echtscheiding verplicht te stellen. Iets waar ik al jarenlang voor ijver.
Ten twee: De grootste risicofactor voor kinderen is dat ouders alsmaar blijven ruziemaken na de scheiding. Ook daarvan zeg ik: ga in gesprek met behulp van een bemiddelaar. Maar vooral: als je ruzie maakt met je ouders, vraag jezelf dan af of je dat doet als vader/moeder of als ex-partner.
Tenslotte zou ik willen opmerken dat het eigenlijk heel gewoon is dat er tussen ex-partners veel misverstanden bestaan. Je ziet elkaar nauwelijk meer en de communicatie is vaak beladen door het verleden. Daarom is het soms maar het beste dat je van je ex geen hooggespannen verwachtingen hebt, waardoor je niet voor de zoveelste keer teleurgesteld wordt.

Als je een echtscheiding bemiddelt waar let je het meest op? Wat voor vragen stel je aan jonge kinderen; wat is hun mening dat  ouders willen gaan scheiden?
Bij bemiddeling is het heel belangrijk dat ouders zelf leren om hun problemen op te lossen. In feite gaat het erom dat zij een manier vinden om met elkaar om te gaan. Meestal let ik er bij ouders goed op waar hun persoonlijke grenzen liggen ten opzichte van hun (toekomstige) ex-partner. Met name de grenzen van macht, territorium en intimiteit worden na een scheiding verlegd. Ik probeer die met ouders te benoemen en te verduidelijken.
In mijn praktijk spreek ik met kinderen vanaf een jaar of 4, 5. In de meeste gevallen geef ik uitleg over de vraag wat scheiding is, wie ik ben en wat ik doe. Ik vraag kinderen vaak naar hun beleving van de scheiding. Hoe ervaren ze die, waar lopen ze tegenaan. Een jongetje van 6 zei onlangs op mijn vraag hoe hij zich voelde: “Met mij gaat het goed hoor. Maar met mijn cavia niet. Die is heel verdrietig…” In dat geval ga ik praten over het verdriet en andere gevoelens van de cavia, als afgeleide voor zijn eigen gevoelens.
In bijna alle gevallen willen kinderen dat hun ouders bij elkaar blijven. Soms tegen alle klippen op ontwikkelen ze een hereniginswens, die los staat van welk redelijk argument dan ook. Het is dan de taak van volwassenen om ze de realiteit voor te houden en ze duidelijkheid te verschaffen.

Het lijkt me heel moeilijk als je moet bemiddelen bij ouders waarvan sprake is van agressie, manipulatie of duidelijke afkeer. Stopt de bemiddeling dan, of ga je nog verder?
Manipulatie en duidelijke afkeer zijn normaal. Daarin zijn natuurlijk wel gradaties. Het is tenslotte de professionaliteit van de bemiddelaar die daarin gebruikt moet worden. Ik geloof niet zo in ‘harmonieus scheiden’. Dat betekent ook dat conflicten mogen bestaan. In mijn boek omschrijf ik dat nader. Agressie tolereer ik niet in mijn praktijk, noch verbaal noch fysiek. Mensen mogen wel heel kwaad worden op elkaar, maar geweld en agressie zijn grenzen. In het uiterste geval kan dan de bemiddeling stoppen.

Maak je ook gebruik van een psycholoog bij een echtscheidingbemiddeling?
Soms. Althans als het om de kinderen gaat. Als gescheiden ouders zich ernstig zorgen maken om hun kind, kunnen zij ervoor kiezen om de hulp in te schakelen van bijvoorbeeld een orthopedagoog. Na afloop of gedurende de periode waarin die hulpverlening plaatsvindt, kan er een gezamenlijk gesprek plaatsvinden, in aanwezigheid dus van de kind-deskundige.

De VVD heeft een wetsvoorstel ingediend zodat echtscheiding zonder de rechter mogelijk kan zijn. Wat voor voordelen heeft dat? En welke nadelen?
Ik vind dat het familierecht een belangrijke rol te vervullen heeft als een gezin door scheiding uit elkaar valt. Het recht, vervat in een aantal regels, heeft een ordenende functie en kan dus ondersteunend zijn als er chaos en verwarring is binnen een gezin. De rechter heeft dus een ordenende rol en ik vind dat dat zo moet blijven. Het enige feit dat sommige rechters dubieuze uitspraken doen, betekent nog niet dat het recht in het algemeen geen waarde heeft. Luchtenveld wil advocaten en notarissen een bepalende rol geven bij het goed- of afkeuren van een ouderschapsplan. Dat lijkt me geen goed idee. Daar is een onafhankelijke rechter voor. Daarnaast is hij voor een ‘standaardomgangsregeling’ van twee etmalen om de veertien dagen. Vanuit ontwikkelingspsychologisch perspectief kan dat in sommige gevallen ernstige schade toebrengen aan een jong kind. Niet doen dus. Ook wil hij dat ouders naar de rechter kunnen stappen zonder advocaat om een uitspraak te forceren bij hun conflict. Voor iemand die pretendeert dat hij echtscheiding wil ‘de-jurideren’, vind ik dat een vreemde gedachtengang. Hij is wel voor het verplichtstellen van een ouderschapsplan. Maar daarmee verschilt hij niet van Donner’s voorstellen.

Als laatste vraag: denk je dat acties van organisaties als de 'Dwaze Vaders' en de Batmanvaders een positieve werking hebben op het echtscheidingsrecht?
Laat ik voorop stellen dat het vreselijk moet zijn om als ouder geen contact met je kind meer te hebben na een scheiding. Ook acties als die van Batman kan ik heel goed begrijpen. Dat het uiteindelijk effect zal hebben lijkt me wel duidelijk: er wordt in ieder geval aandacht geschonken aan het probleem in de media. Ik ben er niet voor om, zoals veel vaderorganisaties dat willen, het familierecht te gebruiken om een ouder die niet aan omgang wil mee te werken allerlei sancties op te leggen. Dat vergroot alleen maar de spanningen waar een kind tussen zit. Bovendien: familierecht is geen strafrecht. Ik vind dat rechters nog te weinig oog hebben voor vaders, hoewel dat de afgelopen jaren wel is veranderd. Daarnaast ben ik van mening dat veel advocaten op een onfatsoenlijke, kind-onvriendelijke manier te werk gaan en gezinsleden tegen elkaar opzetten. Voor veel geld. Ik wil niet alle advocaten over één kam scheren, maar een groot aantal maakt vreselijk misbruik van hun verworven monopoliepositie door olie op het vuur te gooien in uiterst kwetsbare gezinssituaties. En ook dat dient niet het belang van vaders die zich terzijde geschoven voelen.

Wie is Pieter Vermeulen?
Na zijn vwo ging Pieter Vermeulen in Frankrijk wonen, waar hij zijn baccalauréat diploma haalde en een aantal jaren studeerde, waaronder kortstondig psychologie. In Nederland deed hij de Sociale Akademie (De Horst in Driebergen). Hij heeft gewerkt binnen verschillende instanties in de jeugdhulpverlening en zes jaar als raadsonderzoeker bij de Raad voor de Kinderbescherming. Van daaruit bemiddelde hij in scheidingssituaties op de rechtbank in Den Haag. Daarna volgde Pieter Vermeulen een mediation-opleiding bij het Centrum voor Conflicthantering in Haarlem. Sinds 2002 heeft hij een eigen praktijk in Den Haag. Daarnaast is hij ouderbegeleider binnen een instelling voor kinder- en jeugdpsychiatrie, op een afdeling voor klinische psychotherapie voor adolescenten.
Hij is 46 jaar en gescheiden in 1992. Vader van 4 kinderen: de oudste 2 uit zijn eerste relatie, de jongsten uit zijn huidige relatie. Twee jongens en twee meisjes.


 Door Rudolf Hunnik


 


 



www.huismannen.nl/site/artikel.php?id=1626


Kijk ook eens in ons Forum


© 2018 - Huismannen.nl - email: info@huismannen.nl


 
Nog meer...
  • Hoe mannen hun huid kunnen verzorgen
  • Mannen op zoek naar liefde, vrouwen naar geld?
  • Slaap je slank
  • Wat het WK met je gezondheid doet
  • Homovader of heteromoeder maakt niks uit

    Alle artikelen